Na londyńskich drogach w latach pięćdziesiątych nie rządziły rygorystyczne zasady, ale niewypowiedziane porozumienie między kierowcami – złożony system sygnalizacji, zmiany pasa ruchu i wzajemna tolerancja. Jak odnotowało w 1952 roku czasopismo Autocar, ruchem nie rządziły przepisy drogowe, lecz „dziwny, ale praktyczny kodeks” próśb, ustępstw i odpowiedzi. Nie było to tylko lekceważenie zasad; ówczesne władze „nieoficjalnie tolerowały, a nawet aprobowały” ich naruszenie, aby miasto mogło się poruszać.
Inny krajobraz drogowy
Fizyczny wygląd londyńskich dróg w latach pięćdziesiątych XX wieku przyczynił się do tego chaosu. Pasy ruchu były często niejasne, pojazdy węższe, a trzy samochody mogły wygodnie zmieścić się tam, gdzie dzisiaj zmieściłyby się tylko dwa. Sygnalizacji świetlnej było niewiele, a kierunkowskazy były albo mechanicznymi „kierunkowskazami”, albo całkowicie zależnymi od gestów dłoni.
Oznaczało to, że kierowcy potrzebowali bardziej szczegółowego zrozumienia wzajemnych zamiarów. Lewy pas przeznaczony był dla pojazdów wolnych, zamierzających skręcić w lewo lub zamierzających się zatrzymać. Prawy pas jest dla tych, którzy skręcali w prawo. Odbudowa nie była sprawą priorytetową, ale czasu, negocjacji, a czasem łagodnego przymusu.
Niewypowiedziany język
Oprócz oficjalnych sygnałów londyńscy kierowcy opracowali tajny język migowy. Dłoń wyciągnięta do tyłu sygnalizowała niebezpieczeństwo dla pieszych jadących z przodu. Kiwnięcie głową zaprosiło czekającego kierowcę do zjazdu z bocznej ulicy. Kierowca, który utknął na światłach, zasygnalizował swoje trudności, machając nadgarstkiem.
Autocar zauważył, że chociaż „agresorów”, którzy bezczelnie wciskali się w pasy ruchu, uważano za samolubnych, panującą etyką był kompromis. Oczekiwano, że kierowcy pozostaną na swoim pasie ruchu, ale zasada ta była egzekwowana bardziej pod naciskiem opinii publicznej niż przez organy ścigania.
Dlaczego to ma znaczenie
Ten system zadziałał, bo musiał działać. Bez nowoczesnego nadzoru i surowych kar finansowych londyńczycy przystosowali się do przetrwania dużego ruchu. Kodeks drogowy z lat pięćdziesiątych w mniejszym stopniu skupiał się na wydajności, a bardziej na wzajemnym przetrwaniu. Pokazuje, jak zasady wyłaniają się organicznie, gdy brakuje formalnej kontroli, i jak wiedza ogólna może czasami działać lepiej niż sztywne egzekwowanie. Kontrast z nowoczesnym, ściśle regulowanym ruchem drogowym uwydatnia zasadniczy kompromis: kontrola kontra zdolność adaptacji.
