Stellantis znalazł się pod lupą kanadyjskich prawodawców i przywódców związkowych. Powodem były doniesienia, że producent samochodów może wykorzystać swoją fabrykę w Brampton (Ontario) do montażu pojazdów elektrycznych (EV) na rzecz swojego chińskiego partnera, firmy Leapmotor.
Skandal ma miejsce w obliczu zamieszania, w obliczu którego stoi Stellantis w Kanadzie, w tym zamknięcia fabryki w Brampton i późniejszego unieważnienia zobowiązań dotyczących produkcji nowego Jeepa Compassa w tej lokalizacji. Ostatnie raporty wskazują na zmianę kierunku, która według krytyków podważa samą istotę krajowej produkcji.
Model IKEA kontra rzeczywista produkcja
Krytyka koncentruje się na metodzie planowanej produkcji tych samochodów. Według znawców branży zakład w Brampton nie może być wykorzystywany do pełnoprawnej produkcji – procesu tworzenia komponentów i ich montażu od podstaw – ale do tak zwanego „montażu rozbijanego”**.
Flavio Volpe, prezes Stowarzyszenia Producentów Komponentów Motoryzacyjnych (APMA), porównał tę potencjalną strategię do montażu mebli IKEA.
„Te pojazdy są produkowane w całości w Chinach, z chińskich komponentów, a następnie częściowo demontowane i wysyłane tutaj, gdzie kilkuset pracowników ponownie je zmontuje” – Volpe powiedział CTV News.
To rozróżnienie ma kluczowe znaczenie dla kanadyjskiej gospodarki. Kompletny przemysł motoryzacyjny to potężny silnik przemysłowy:
– Wysoki poziom zatrudnienia: W pełni sprawny zakład może zatrudniać 10 000 do 12 000 osób.
– Wpływ na łańcuch dostaw: Lokalna produkcja generuje zazwyczaj około 3 miliardów dolarów rocznie w wyniku zakupów od kanadyjskich dostawców części samochodowych.
– Wartość ekonomiczna: Natomiast operacje „montażu” opierają się na importowanych zestawach. Oznacza to, że zdecydowana większość wartości pojazdu i miejsc pracy związanych z jego komponentami pozostaje w Chinach.
Opór polityczny i związkowy
Proponowany plan spotkał się z natychmiastowym oporem ze strony urzędników wyższego szczebla. Według doniesień zarówno premier Ontario Doug Ford, jak i federalna minister przemysłu Mélanie Joly odrzuciły te plany, sygnalizując brak woli politycznej dla porozumienia przedkładającego montaż nad produkcję.
Ze strony związku prezes krajowa Unifor Lana Payne zażądała, aby Stellantis dotrzymał swoich wcześniejszych obietnic dotyczących przywrócenia pierwotnej wydajności fabryki w Brampton. Decydenci wyrażali rosnące obawy, że traktowanie takich „złożonych zestawów” jako produkcji krajowej stworzyłoby lukę umożliwiającą chińskim towarom ominięcie barier handlowych.
Implikacje geopolityczne i rynkowe
Sytuację komplikuje strategiczne partnerstwo Stellantis z Leapmotor. Po nabyciu 20% udziałów w chińskiej spółce w 2023 r. Stellantis ma żywotny interes w globalnej ekspansji Leapmotor.
Jednakże firma stoi przed poważną przeszkodą strategiczną: rynkiem amerykańskim.
Aby pomyślnie eksportować pojazdy z Kanady do Stanów Zjednoczonych, muszą one spełniać surowe regionalne wymagania dotyczące podzespołów. Jeżeli fabryka w Brampton montuje wyłącznie zestawy chińskie, gotowe pojazdy mogą nie kwalifikować się do bezcłowego wprowadzenia na rynek amerykański, co sprawi, że dystrybucja w Ameryce Północnej całej operacji stanie się ekonomicznie wątpliwa.
Wniosek
Stellantis znalazł się na rozdrożu: wykorzystaj swoją kanadyjską infrastrukturę, aby tanio montować produkty importowane z Chin lub inwestuj w głęboką produkcję lokalną. Decyzja ta ostatecznie zadecyduje o tym, czy fabryka w Brampton stanie się kamieniem węgielnym kanadyjskiego łańcucha dostaw pojazdów elektrycznych, czy pozostanie jedynie dodatkowym punktem zbiórki zagranicznych towarów.
