Er gaat niets boven de diepgewortelde paniek die je krijgt als je een achttienwieler ziet wegdrijven. De ene seconde is hij stabiel, de volgende drijft hij zachtjes af en springt dan met een gewelddadige ruk terug in zijn baan. Je rijdt ‘s nachts zeventig op de snelweg. De kinderen slapen achterin. Je hart stopt. Ofwel laat je het gas los en laat je het gat groter worden, ofwel verdicht je het om afstand te creëren tussen jou en die raket van veertig ton.
Het is een oud probleem. Het commerciële vrachtvervoer wordt sinds het begin van de sector geplaagd door uitgeputte chauffeurs. Deze rigs zijn zwaar. Ze stoppen niet voor een dubbeltje. Ze kunnen niet uitwijken zoals een Civic. En de chauffeurs? Ze duwen zichzelf voorbij de biologische grenzen van de slaapcyclus. Ze slaan rust over om deadlines te halen. Om thuis te komen. Om de levering te doen.
De overheid kwam tussenbeide. De regelgeving beperkt het rijden nu tot twaalf uur vóór een verplichte pauze van tien uur. Technologie volgde. LED-verlichting in hutten simuleren ochtendzonlicht. Hierdoor wordt het circadiane ritme van de bestuurder – de interne klok van het lichaam – misleid door te denken dat het dageraad is. Het werkt. Soort van.
Maar hier gaat het om. Vrachtwagenchauffeurs zijn niet de enigen die in slaap vallen. Je bent niet immuun. Uw echtgenoot ook niet. Onderzoekers op het gebied van autoveiligheid zijn al jaren bezig met het uitzoeken hoe ze mensen in personenauto’s wakker kunnen maken. Het gaat niet langer alleen om koffie en koude douches. Uw volgende auto kan u letterlijk wakker schudden. Of toeter naar je. Vooral als u een luxe auto koopt.
Hoe weet een auto dat je in slaap valt?
De meeste moderne waarschuwingssystemen voor slaperige bestuurders (DDAS) maken geen gebruik van camera’s om naar uw ogen te kijken. Nog niet. In plaats daarvan kijken ze naar het stuur.
Het systeem bewaakt uw stuurinputs. Er wordt gezocht naar patronen. Concreet wordt er gezocht naar het gebrek aan microcorrecties. Wanneer u alert bent, maakt u voortdurend kleine aanpassingen om de auto op de rijstrook te houden. Het is onbewust. Als je moe bent, stoppen die correcties. De auto drijft. Het stuur blijft te lang recht staan.
De software vergelijkt uw huidige rijstijl met uw basislijn. Hij leert hoe u rijdt. Als u begint af te drijven zonder te corrigeren, markeert het systeem dit. Het veronderstelt vermoeidheid. Het activeert een waarschuwing.
Welke merken bieden waarschuwingen voor slaperige bestuurders?
Deze technologie wordt standaard, maar de implementatie varieert.
- Volvo : genaamd “Driver Alert Control.” Het maakt gebruik van GPS en traagheidssensoren. Het berekent de laterale positie van het voertuig ten opzichte van het midden van de rijstrook. Als je begint te dwalen, verschijnt er een koffiekopje op het dashboard. Het knippert. Het spoort je aan om een pauze te nemen.
- Mercedes-Benz : gebruikt ‘Attention Assist’. Het controleert de stuurhoek, acceleratie en rempatronen. Het kan vermoeidheid al na dertig minuten tijdens een rit detecteren. Er wordt een bericht weergegeven op het instrumentenpaneel.
- BMW : Noemt het “Driving Assistant Professional” of iets dergelijks, afhankelijk van het modeljaar. Het combineert vaak Lane Departure Warning met vermoeidheidsdetectie.
- Audi : maakt gebruik van “Lane Assist” in combinatie met bestuurdersmonitoring. Sommige nieuwere modellen bevatten gezichtsherkenning om geeuwen of oogsluiting te detecteren.
- Ford : maakt gebruik van ‘Driver Alert System’. Net als Volvo vertrouwt het op GPS en stuurinvoer. Het waarschuwt u als uw rijgedrag op vermoeidheid duidt.
Waarom bestaan deze systemen
Hoe Mercedes Attention Assist en Volvo Driver Alert slaperige bestuurders detecteren
Het is geen magie. Het is patroonherkenning.
Claes Tingvall, hoofd van de afdeling verkeersveiligheid op de snelwegen in Zweden, ziet een verschuiving. Een echte. De auto-industrie wordt wakker met slaperig rijgedrag op een manier die niet meer is voorgekomen sinds de veiligheidsgordel in de jaren zestig verplicht werd. Volvo, Saab, Nissan en Mercedes-Benz hebben simulaties uitgevoerd op bestuurders met slaapgebrek. Ze willen weten hoe ze je terug naar de realiteit kunnen trekken voordat je de middenlijn overschrijdt.
Het antwoord van Volvo is Driver Alert. De auto controleert uw input. Als hij besluit dat je afdwaalt, piept hij. Er knippert een koffiekopje op het dashboard. Het is subtiel. Saab gaat luider. Hun Driver Attention Warning System maakt gebruik van een stem. Het vertelt je: “Je bent moe.” Dan escaleert het. ‘Je bent gevaarlijk moe! Stop zodra het veilig is om dat te doen.’ De stoel trilt. Het is agressief. Het werkt.
“De auto concludeert dat de bestuurder slaapt.”
Waarom auto’s uw rijstijl moeten leren
Dus hoe weet een auto dat je moe bent? Het is geen gedachtenlezen. Het zijn gegevens.
Mercedes-Benz heeft voor de modellen uit 2009 een systeem gebouwd dat je leert. Vanaf dag één bouwt de boordcomputer een profiel op van jouw gewoontes. Hoe hard je stuurt. Hoe lang je rijdt zonder te stoppen. Het tijdstip van de dag. Het creëert een basislijn.
Dan vergelijkt het.
Als uw huidige rijstijl niet overeenkomt met uw profiel, markeert het systeem dit. Misschien stuur je zachter. Misschien dwaal je af. De auto stuurt een waarschuwing. Het maakt niet uit of je moe, afgeleid of gewoon roekeloos bent. Het resultaat is hetzelfde. Je krijgt een wake-up call.
Volvo doet iets soortgelijks. Het volgt uw afstand tot de auto voor u. Het houdt uw rijstrookpositie in de gaten. Er wordt gezocht naar afwijkingen van de norm.
Saab neemt een andere route. Gezichtsherkenning.
Nachtzichtcamera’s houden uw gezicht in de gaten. Ze volgen spierverslapping. Knipperende patronen. Hoe lang uw ogen gesloten blijven tussen het knipperen. Als de software ziet dat u in slaap valt, wordt er een alarm geactiveerd. Het is invasief. Het is effectief.
Wat er daarna komt in de detectietechnologie voor slaperige stuurprogramma’s
Deze systemen worden steeds slimmer. Waarschuwingen van de tweede generatie gaan verder dan piepjes en trillingen.
Onafhankelijke bedrijven testen meer directe interventies. Luchtwolkjes achter in je nek. Trillende stuurwielen. Automatische besturing die u zachtjes terug naar uw rijstrook leidt als u afdrijft. Het is niet volledig zelfrijdend. Het is een duwtje in de rug. Een fysieke herinnering dat u in een auto zit.
Dodehoekwaarschuwingssystemen volgen al de rijstrookpositie. Zij weten of uw richtingaanwijzer aan staat. Ze weten of je afdwaalt. Voeg daar automatische besturing aan toe en je hebt het skelet van een slaperig waarschuwingssysteem voor de bestuurder.
De technologie is er. Het wacht gewoon om standaard te zijn.
Tot die tijd werkt koffie nog steeds.
